Richtlijnen

Richtlijnen voor cardiovasculair risicomanagement

Vasant houdt zich strikt aan de algemeen geaccepteerde richtlijnen. Hierbij worden de Europese richtlijnen uit 2013 aangehouden en wordt er rekening gehouden met de minder uitgebreide Nederlandse richtlijnen uit 2012.

Europese richtlijnen

Er zijn twee Europese richtlijnen die in grote lijnen overeenkomen. Een versie uit 2012 van de ESC (en andere organisaties)[2] en een versie uit 2013 van de ESC en ESH gemeenschappelijk.[1] De ESH en ESC stellen de cfPWV als 'gouden standaard' voor het meten van vaatwandstijfheid. De ESH/ESC houden daarbij een afkapwaarde van 10 m/s aan als indicatie van asymptomatische orgaanschade zoals voorgesteld door van den Bortel et al.[5] De richtlijnen van de Fifth Joint Task Force (2012) houden nog een afkapwaarde van 12 m/s. Het verschil berust in de schatting van de afstand gebruikt voor de snelheidsbepaling. Bepaling van de cfPWV wordt vooral als nuttig gezien bij mensen met een matig verhoogd cardiovasculair risico.[3] Bij deze groep mensen moet volgens de ESH/ESC worden gezocht naar tekenen van asymptomatische orgaanschade. Markers voor asymptomatische orgaanschade zoals microalbuminurie, verhoogde polsgolfsnelheid, linker ventrikelhypertrofie en plaque-vorming in de halsslagader zijn goede voorspellers van sterfte onafhankelijk van de SCORE-stratificatie en genieten daarom de voorkeur.[6][7][8] De toegevoegde waarde van cfPWV bovenop klassieke risicofactoren, inclusief SCORE[3] en de Framingham risk score, is in een aantal studies kwantitatief aangetoond.[6][7][9][10] Een aanzienlijk deel van de patiënten (volgens SCORE 13% en Framingham bijna 16%) kan ingedeeld worden in een hogere of lagere risicogroep wanneer vaatwandstijfheid wordt meegenomen.[6][10][11][12]

Link naar de ESH/ESC Guidelines

Nederlandse richtlijnen

In Nederland is de Multidisciplinaire richtlijn Cardiovasculair risicomanagement (MDR-CVRM) opgesteld als algemene maatstaf voor artsen en paramedici. De MDR-CVRM is eveneens de NHG-standaard cardiovasculair risicomanagement. De huidige versie (tweede herziening)[4] uit 2012 beroept zich vooral op de Europese richtlijnen van de ESC (Fourth Joint Task Force) uit 2007.[20] Daarin wordt het belang van cfPWV nog niet zo sterk aangehaald als in de nieuwste versie uit 2012 (Fifth Joint Task Force).[2] In de huidige Nederlandse richtlijn wordt de standaardbepaling van cfPWV daarom vooralsnog niet aangeraden.

Link naar de MDR-CVRM/NHG-standaard Cardiovasculair risicomanagement

Uitleg van gebruikte afkortingen

ESC: European Society of Cardiology

ESH: European Society of Hypertension

cfPWV: carotid-femoral pulse wave velocity; dit is de gemiddelde snelheid (polsgolfsnelheid) waarmee de bloeddrukgolf zich verplaatst, gemeten tussen de halsslagader (carotide) en de dijslagader (arteria femoralis). Deze komt vrij goed overeen met de gemiddelde snelheid van de golf in de lichaamsslagader (aorta).

SCORE: Dit is een grote Europese studie (meta-analyse) die heeft gekeken naar het voorkomen van HVZ bij verschillende risicocategorieën.

NHG: Nederlands Huisartsengenootschap

Referenties

  1. Mancia G, Fagard R, Narkiewicz K, Redon J, Zanchetti A, Bohm M, et al. 2013 ESH/ESC guidelines for the management of arterial hypertension: the Task Force for the Management of Arterial Hypertension of the European Society of Hypertension (ESH) and of the European Society of Cardiology (ESC) Eur Heart J. 2013;34:2159–2219
  2. Perk J, De Backer G, Gohlke H. The Fifth Joint Task Force of the European Society of Cardiology and Other Societies on Cardiovascular Disease Prevention in Clinical Practice. European Heart Journal (2012) 33, 1635–1701
  3. SCORE staat voor Systematic COronary Risk Evaluation. Zie: Conroy RM, Pyörälä K, Sans S, et al. Estimation of ten-year risk of fatal cardiovascular disease in Europe: the SCORE project. European Heart Journal (2003) 24. 987–1003; Dit is een grote studie die in meerdere Europese landen heeft gekeken naar het verband tussen bepaalde risicofactoren voor HVZ en sterfte. Personen kunnen naargelang hun risico op sterfte door HVZ in 10 jaar worden ingedeeld in bepaalde categorieën. In Nederland wordt door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) een aangepaste versie gebruikt die tevens rekening houdt met ziekte door HVZ. Zie ook: NHG-Standaarden: Cardiovasculair risicomanagement (Tweede herziening). Huisarts Wet 2012;55(1):14-28
  4. NHG-Standaarden: Cardiovasculair risicomanagement (Tweede herziening). Huisarts Wet 2012;55(1):14-28
  5. Van Bortel LM, Laurent S, Boutouyrie P, Chowienczyk P, Cruickshank JK, De Backer T, et al. Expert consensus document on the measurement of aortic stiffness in daily practice using carotid-femoral pulse wave velocity. J Hypertens 2012; 30:445–448
  6. Sehestedt T, Jeppesen J, Hansen TW, Wachtell K, Ibsen H, TorpPedersen C, et al. Risk prediction is improved by adding markers of subclinical organ damage to SCORE. Eur Heart J 2010; 31:883–891
  7. Sehestedt T, Jeppesen J, Hansen TW, Rasmussen S, Wachtell K, Ibsen H, et al. Thresholds for pulse wave velocity, urine albumin creatinine ratio and left ventricular mass index using SCORE, Framingham and ESH/ESC risk charts. J Hypertens 2012; 30:1928–1936
  8. Volpe M, Battistoni A, Tocci G, Agabiti Rosei E, Catapano AL, Coppo R, et al. Cardiovascular risk assessment beyond systemic coronary risk estimation: a role for organ damage markers. J Hypertens 2012; 30:1056–1064
  9. Boutouyrie P, Tropeano AI, Asmar R, Gautier I, Benetos A, Lacolley P, Laurent S. Aortic stiffness is an independent predictor of primary coronary events in hypertensive patients: a longitudinal study. Hypertension 2002; 39:10–15.
  10. Mattace-Raso FU, vander Cammen TJ, Hofman A, van Popele NM, Bos ML, Schalekamp MA, et al. Arterial stiffness and risk of coronary heart disease and stroke: the Rotterdam Study. Circulation 2006; 113:657–663
  11. Mitchell GF, Hwang SJ, Vasan RS, Larson MG, Pencina MJ, Hamburg NM, et al. Arterial stiffness and cardiovascular events: the Framingham Heart Study. Circulation 2010; 121:505–511
  12. Ben-Shlomo Y, Spears M, Boustred C, et al. Aortic pulse wave velocity improves cardiovascular event prediction: an individual participant meta-analysis of prospective observational data from 17,635 subjects. J Am Coll Cardiol. 2014 Feb 25;63(7):636-46